Inloggen
Winkelmandje

Roest vrij staal

Geplaatst op 4-3-2019 door Nicky

Inox, afgeleid van het Franse woord inoxidable, is een andere naam voor roestvast staal (rvs).


Vaak wordt het roestvrij genoemd, maar dat is eigenlijk niet juist, want als je rvs beschadigt, verkeerd behandelt of als het soort rvs niet past bij de gebruiksomgeving, kan het wel degelijk gaan roesten.

Bij Mitari hebben we een breed assortiment rvs-artikelen, variërend van topschalmen, haken en hijskettingsamenstelling. Maar welk type rvs moet je nou gebruiken? Dat hangt af van verschillende factoren. Voor een werkomgeving waarin het absoluut schoon moet zijn, zoals cleanrooms, voedingsmiddelenindustrie of laboratoria, is rvs AISI 316 de juiste keuze. In andere situaties is AISI 304, 202 of 430 of een van de andere varianten misschien het meest geschikt. Hieronder geven we wat meer uitleg over wat inox/rvs eigenlijk is, welke typen er zijn en wat de belangrijkste kenmerken zijn.

Klik hier voor het standaard RVS assortiment van Mitari.

Wat is inox of rvs?


Inox, of rvs, bestaat grotendeels uit ijzer. Aan dat ijzer wordt chroom, nikkel en koolstof toegevoegd. Chroom zorgt voor de bescherming tegen roest. Als reactie op zuurstof in de lucht, vormt chroom een onzichtbaar laagje chroom(III)oxide (ook genaamd: dichroomtrioxide, Cr2O3), de oxidehuid. Dat laagje beschermt het onderliggende metaal en zorgt voor sterke weerstand tegen roestvorming (oxidatie), waardoor er geen roestvorming optreedt of de roestvorming sterk vertraagd. Ten minste, zolang dat laagje intact blijft. Want bij beschadiging van de beschermende oxidehuid of in omstandigheden die hardnekking genoeg zijn, kunnen er toch roestplekken ontstaan. Tot de mogelijke boosdoeners behoren chloriden en andere metalen die zich nestelen in het oppervlak. Om die reden gebruikt men bij het bewerken van rvs liever geen stalen gereedschappen. Een andere oplossing om ‘besmetting’ van het metaal tijdens het bewerken te voorkomen, is beitsen. Daarbij wordt het rvs na het bewerken van alle mogelijke verontreinigingen gezuiverd.

Nikkel geeft het staal een glanzend of egaal mat uiterlijk. Daarnaast maakt nikkel het staal beter bestand tegen diverse invloeden tijdens het gebruik en bij reiniging en het houdt het staal langer mooi. De hoeveelheid chroom en nikkel wordt aangegeven in een dubbelgetal, bijvoorbeeld 18/10 (18% chroom en 10% nikkel).

Koolstof zorgt voor de hardheid van rvs. Hoe meer koolstof, hoe harder het staal en daardoor hoe moeilijker bewerkbaar. Andere elementen die bij het maken van rvs kunnen worden toegepast zijn molybdeen, titanium, mangaan, stikstof en silicium.

Het eerste roestvaste staal werd gegoten op 13 augustus 1913 door Harry Brearley in het laboratorium Brown-Firth, waar hij onderzoek verrichtte voor de wapenindustrie.


Op basis van hun samenstelling worden de verschillende soorten rvs ingedeeld in klassen of groepen. In de industrie wordt vooral de Amerikaanse normalisatie gebruikt, de AISI (American Iron and Steel Institute). De meest voorkomende zijn de AISI 200-, 300- en 400-reeks.

Voor de austenitische* typen is er de zogenaamde 200- en 300-serie.

De ferritische en martensitische typen worden door de 400-serie aangegeven. Voorbeelden van gangbare austenitische staaltypen zijn 304 en 316; van ferritische, de typen 430 en 446; en van martensitische, de typen 410 en 420.


*Austenitisch staal, vernoemd naar Sir William Chandler Roberts-Austen (1843-1902), is een staalsoort met een nikkelgehalte van meer dan 8 procent en een kubische vlakgecentreerde kristalstructuur. Het behoort, naast ferritisch en martensitisch staal, tot de groep van roestvaste staalsoorten en heeft een bijzonder gunstige combinatie van mechanische eigenschappen en corrosiebestendigheid. Vanwege deze eigenschappen worden austenitische staalsoorten toegepast in alle gebieden waar hoge eisen aan de corrosiestabiliteit worden gesteld.

Austenitisch rvs is in beginsel niet-magnetisch. Deze staalsoorten zijn uitstekend vervormbaar (vouwen, dieptrekken, strekken) en ook schokbestendig in het temperatuursbereik van heel lage tot heel hoge temperaturen.

Nikkel zorgt er voor dat het staal in zijn austenitische toestand blijft tijdens het afkoelen. De overige elementen verhogen de corrosieweerstand en verwerkbaarheid van het staal. Bij sterke koudvervorming verandert de kristalstructuur echter, waardoor wel magnetische eigenschappen optreden bij austenitisch rvs.


AISI 200 en 300


Van de AISI 200-serie is het type 202 een algemeen veel gebruikte soort. Type 201 is hardbaar door koudvervorming.

RVS van de 300-serie komt het meeste voor, zeker in industriële toepassingen.

Type 304 is de meest toegepaste austenitische rvs-soort. AISI 304 (EN 1.4301) bestaat uit 18% chroom en 8% nikkel. Deze legering is in zachtgegloeide toestand niet-magnetisch en niet hardbaar, in koudvervormde toestand zwak magnetisch. 304 is minder gevoelig voor uitscheiding van chroomcarbiden tijdens lassen.

Tegenwoordig is er meer en meer vraag naar AISI 316. Met 18% chroom, 10% nikkel en 2% molybdeen, is 316 veel beter bestand tegen roestvorming dan 304. Mede daardoor wordt 316 vooral veel gebruikt waar schoon werken een noodzaak is. Zoals in de levensmiddelenindustrie, cleanrooms, ziekenhuizen en laboratoria. AISI 316 is ook beter bestand tegen zoutcorrosie dan 304 en wordt daarom ook veel toegepast in de chemische industrie.

316L (de letter L staat voor ‘low carbon’) is AISI 316, maar dan met een lager gehalte koolstof. Daardoor is het gemakkelijker lasbaar terwijl de corrosiegevoeligheid na het lassen beperkt blijft.

Een andere manier om dit staal lasbaarder te maken is door toevoeging van titaan aan de legering, wat het type 316Ti (1.4571) oplevert. Deze oplossing is technisch vrijwel evenwaardig. Alleen wanneer men architecturale toepassingen beschouwt, moet men rekening houden met een "typisch" slijpbeeld van titaangelegeerde soorten.


Nog een reden om te kiezen voor AISI 316


Een zwak punt van veel soorten rvs is de gevoeligheid voor chloor. Stadswater, zwembadwater, natriumhypochloriet (NaOCl), waterstofchloride (HCl) en ijzer(III)chloride (Fe2Cl3) zijn zeer agressief op roestvast staal. Putcorrosie (Engels: pitting) is de corrosie waarbij zich putjes in het oppervlak vormen. Als bijvoorbeeld roestvast staal AISI 304 in contact komt met chloorhoudend water, van bijvoorbeeld drinkwater of zwembadwater, dan zal het chloor plaatselijk de beschermende laag chroomoxide aantasten. Er ontstaat dan het begin van een ondiep putje, waar zich weer meer chloorionen verzamelen, waardoor de aantasting bij voorkeur op die plaats doorgaat en het putje dieper wordt. Uiteindelijk ziet het materiaal er grotendeels gaaf uit, maar met een aantal putjes over het oppervlak. Typisch bij putcorrosie zijn de gaatjes juist naast een lasnaad. Roestvaste staalsoorten met het legeringselement molybdeen, zoals 316 en 316L, zijn wel bestand tegen chloor en hebben een goede weerstand tegen putcorrosie.

Ferritische staaltypen, onderdeel van de 400-serie, zijn geschikt voor toepassingen in een weinig agressief milieu. Ze zijn goed bewerkbaar maar hebben een lagere corrosiebestendigheid dan de 300-serie door de lagere hoeveelheid chroom en nikkel. De corrosiebestendigheid is daarentegen wel beter dan die van de martensitische staalsoorten. Ferritische staalsoorten zijn magnetisch en niet hardbaar door middel van een warmtebehandeling.

Martensitische staaltypen, onderdeel van de 400-serie, zijn goed te bewerken staaltypen met een hoge hardheid en rekgrens, maar met verminderde corrosiebestendigheid. Martensitische rvs-soorten zijn altijd magnetisch en zijn goed te harden door middel van een warmtebehandeling. Deze rvs-soort wordt vaak gebruikt waar een hoge hardheid en sterkte, gecombineerd met een redelijke corrosiebestendigheid noodzakelijk is.

Een speciale vorm van het martensitische rvs-type is de precipitatie-hardende vorm. Dit type staal wordt gekenmerkt door een zeer goede corrosiebestendigheid, vergelijkbaar met de austenitische soorten, en een hardheid en rekgrens die boven die van de martensitische soorten ligt. Een veelvoorkomend voorbeeld van dit type rvs is 17-4PH, zo genoemd vanwege een percentage van 17% chroom en 4% nikkel. De 'PH' staat voor ‘precipitation hardenable’.
Mitari - Voorpag - betaalmethodes

Winkelmandje

Filter

20190723 10:00:04 PC51False0FalseTrue0